Havalandırma Denetim ve Mevzuat Rehberi
Yasal Otorite: Çalışanınız Ne Soluduğunu Biliyor Musunuz?
Endüstriyel tesislerdeki en sinsi ve telafisi imkansız kaza türü, aniden gerçekleşen patlamalar değil, yıllar içinde gelişen Meslek Hastalıklarıdır. Kaynak dumanı, solvent buharı, asit gazları veya ince ahşap tozları; kaynağında doğru bir hızla emilip dışarı atılmazsa doğrudan personelin akciğerlerine yerleşir. 6331 Sayılı İSG Kanunu, bu zehirli atmosferi temizlemekle görevli havalandırma tesisatlarının yılda en az 1 (bir) defa yetkili mühendislerce ölçülerek projesine uygunluğunun kanıtlanmasını şart koşar.
Fanların dönmesi veya kanallardan ses gelmesi, sistemin görevini yaptığı anlamına gelmez. Davlumbazın yakalama hızı (capture velocity) yetersizse veya filtreler tıkandığı için kanal içi statik basınç düşmüşse, zehirli hava ortamda kalmaya devam eder. PRD TEST KONTROL HİZMETLERİ A.Ş. mühendisleri, bağımsız bir A Tipi Muayene Kuruluşu ciddiyetiyle; hava akım hızını, kanal içi debiyi ve basınç kayıplarını kalibre edilmiş test cihazlarıyla milimetrik olarak ölçerek tesisinizi ÇSGB müfettişlerine karşı EKİPNET üzerinden güvence altına alır.
Tesisatçı Temizliği Neden Fenni Muayene Sayılmaz?
Havalandırma temizlik veya bakım firmaları kanallardaki tozu çeker ve filtreleri değiştirir. Ancak bir mühendislik fenni muayenesi; sistemin o ortamdaki "Saatlik Hava Değişim Katsayısını" (Air Change Rate) uluslararası ASHRAE standartlarıyla kıyaslar. Odanın hacmine ve prosese göre içeri basılan taze hava ile dışarı atılan pis havanın (egzoz) dengesini (pozitif/negatif basınç) ölçmek sadece akredite kuruluşların yasal yetkisindedir.
"Bir personelin silikozis veya KOAH teşhisi alması on yıl sürebilir. On yılın sonunda mahkemenin sizden isteyeceği tek evrak, o atölyenin geçmişe dönük 'Havalandırma Uygunluk Raporları'dır."
Bursa'nın Üretim Kodlarına Özel Emisyon ve Toz Risk Analizi
Bursa'nın devasa sanayi havzalarında her sektörün akciğeri tehdit eden farklı bir kimyasal ve partikül profili vardır:
- Otomotiv ve Metal Sanayi (NOSAB, TEKNOSAB, HOSAB): Yoğun kaynak atölyeleri, lazer kesim makineleri ve boya kabinleri. Buralarda akrobat kolların kaynak dumanını solunum bölgesine (breathing zone) gelmeden yakalama hızı ve boyahanelerdeki solvent emiş debileri ölçülür.
- Tekstil, Boyahane ve Deri (DOSAB, Kestel, Deri OSB): Ramöz bacaları, fikse makineleri ve asit/buhar havuzları. Kimyasal yoğunluğunun yüksek olduğu bu alanlarda genel havalandırma dengesi ve nemi dışarı atma kapasitesi (debisi) sahada doğrulanır.
- Mobilya ve Ahşap (İnegöl OSB): Zımpara, ebatlama ve CNC makinelerinde oluşan ince ahşap tozu (kanserjen sınıfı) hem solunum riski hem de patlama (ATEX) riski taşır. Toz toplama silolarının emiş kanallarındaki taşıma hızları (velocity) pitot tüpleriyle analiz edilir.