Bursa Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) ve ATEX Denetimi

Kimyasal proseslerinizin, yanıcı gazların ve endüstriyel tozların tesisinizi bir saatli bombaya çevirmesine izin vermeyin. PRD TEST KONTROL HİZMETLERİ A.Ş.; TS EN 60079 standartlarında Zone haritalandırması yapar, Ex-Proof donanımlarınızı denetler ve tesisinizi ağır hukuki yaptırımlardan koruyan akredite PKD raporunu hazırlar.

Bursa Patlamadan Korunma Dokümanı PKD Hazırlama ATEX Zone Haritası

Yasal Otorite: Patlama Üçgenini Kırmak Sizin Elinizde

Endüstriyel tesislerde bir patlamanın gerçekleşmesi için üç unsurun bir araya gelmesi yeterlidir: Yanıcı madde (gaz, buhar, toz), Oksijen ve Ateşleme Kaynağı (kıvılcım, statik elektrik, sıcak yüzey). Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca, bu riski barındıran tüm işletmelerin Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) hazırlatması yasal ve kanuni bir mecburiyettir.

PKD, sıradan bir iş güvenliği risk analizi (dokümantasyon) işi değildir; derinlemesine kimya, akışkanlar mekaniği ve elektrik mühendisliği hesaplamaları gerektirir. PRD TEST KONTROL HİZMETLERİ A.Ş. uzmanları; tesisinizdeki kimyasalların Parlama Noktası (Flash Point) ve Alt/Üst Patlama Limitlerini (LEL/UEL) hesaplayarak tehlikeli alanları sınıflandırır. Bu teknik denetim, ÇSGB müfettişlerinin "Ağır Kusur" vererek fabrikayı mühürleme riskini ortadan kaldırır.

Ex-Proof Ekipmanlar Neden Özel Muayene Gerektirir?

Tehlikeli bölgelere (Zone) kurulan motorlar, aydınlatmalar veya sensörler "Ex-Proof" (Patlamaya Karşı Korumalı) sertifikasına (ATEX 114) sahip olmalıdır. Ancak bir cihazın Ex-Proof olması tek başına yetmez; kablo rakorunun doğru sıkılmamış olması, flanş aralıklarının korozyona uğraması veya topraklamasının zayıf olması o cihazın patlamayı tetiklemesine sebep olur. Bizler, TS EN 60079-17 standartlarına göre ekipmanların "Görsel, Yakın ve Detaylı" muayenelerini yaparak sistemin yalıtımını sahada doğrularız.

"Bir boyahanede yayılan solvent buharını veya silolardaki talaş tozunu gözle göremezsiniz. Görünmez tehlikeler ancak mühendislik hesaplamaları ve kalibre edilmiş gaz analizatörleriyle yönetilebilir."

Bursa'nın Üretim Kodlarına Özel ATEX Risk Analizi

Bursa'daki geniş üretim ekosistemi, hem "Gaz/Buhar" hem de "Toz" patlama risklerini aynı anda barındırır. Mühendislik analizlerimizi sektörel spesifikasyonlara göre optimize ediyoruz:

  • Ahşap ve Mobilya (İnegöl OSB): MDF, sunta kesimi ve zımpara proseslerinde açığa çıkan ahşap tozları kapalı silolarda veya filtrelerde biriktiğinde saatli bir bombaya dönüşür. Bu alanlarda Zone 20/21/22 Toz Sınıflandırması ve Ex-Proof aspiratör denetimleri yapılır.
  • Tekstil ve Boyahaneler (DOSAB, Kestel): Kumaş kaplama, yıkama ve kurutma (ramöz) fırınlarında kullanılan çözücü (solvent) kimyasalların buharlaşma oranlarına göre Zone 0/1/2 Gaz Sınıflandırması ve havalandırma emiş (vakum) hesapları sahada doğrulanır.
  • Otomotiv, Metal ve Kimya (NOSAB, TEKNOSAB): Boya karışım odaları, tiner depoları, doğalgaz istasyonları (RMS-A/B) ve alüminyum/magnezyum parlatma işlemlerinde statik elektrik (eşpotansiyel bonding) ve mekanik kıvılcım kaynakları analiz edilir.

PKD Kapsamındaki Teknik Analiz ve Ölçüm Parametrelerimiz

PRD TEST mühendisleri, kimyasalın dökülme havuzundan, havalandırma fanının kanat açısına kadar her detayı "Patlama İhtimali" algoritmasıyla değerlendirir.

01.

Kimyasal Karakterizasyon ve LEL/UEL Hesapları

Tesisinizdeki tüm yanıcı malzemelerin MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) belgeleri incelenir. Parlama noktaları, buharlaşma hızları ve alt/üst patlama limitleri (LEL/UEL) hesaplanarak tehlikenin kimyasal boyutu boyutlandırılır.

02.

Boşalma Kaynakları ve Havalandırma Analizi

Gazın veya tozun atmosfere sızabileceği noktalar (vanalar, flanşlar, açık kaplar, filtreler) "Boşalma Kaynağı" olarak tespit edilir. Ortamdaki doğal veya cebri (mekanik) havalandırmanın verimliliği hava akım ölçerlerle sahada teyit edilerek riskin seyrelme hızı bulunur.

03.

Tehlikeli Bölge (Zone) Sınıflandırması ve Haritalama

Elde edilen veriler ışığında tesisin mimari planları üzerine Zone 0, Zone 1, Zone 2 (Gaz/Buhar) ve Zone 20, Zone 21, Zone 22 (Toz) sınırları hesaplanarak 2D/3D tehlike haritaları oluşturulur.

04.

Ex-Proof Tesisat ve Elektriksel Muayene

Zone haritası içindeki tüm armatürler, motorlar ve panolar incelenir. Ekipmanların ATEX koruma tipleri (Ex d, Ex e, Ex i vb.), gaz grupları (IIA, IIB, IIC) ve sıcaklık sınıflarının (T1-T6) bulundukları tehlikeli bölgeye uygun olup olmadığı eşleştirilir.

05.

Statik Elektrik ve Mekanik Ateşleme Kaynakları Denetimi

Akışkanların borularda sürtünmesinden veya toz partiküllerinin filtrelerdeki hareketinden doğan statik elektrik birikimini toprağa iletecek eşpotansiyel baralama (Bonding) dirençleri hassas cihazlarla ölçülür. Dönen aksamlarda kıvılcım çıkarabilecek mekanik çarpışma riskleri raporlanır.

ATEX MÜHENDİSLİĞİ

PKD Hazırlama ve
Proje Protokolü

Yasal olarak eksiksiz bir PKD raporu, tesisinizde PRD TEST KONTROL HİZMETLERİ A.Ş. tarafından dört temel fazda tamamlanır.

01

Saha Veri Toplama ve Envanter Analizi

Tesis yetkilileriyle sahada proses akışı izlenir. Kullanılan solventlerin, gazların ve tozların miktarları, çalışma sıcaklıkları ve basınçları kayıt altına alınarak kimyasal envanter oluşturulur.

02

Mühendislik Hesaplamaları (Zone Alanları)

EN 60079-10-1/2 standartlarındaki formüllerle sızıntı debileri ve ortam hacmi kullanılarak tehlikeli alanların yarıçapları hesaplanır ve AutoCAD/SolidWorks üzerinden tesise giydirilir.

03

Ateşleme Kaynakları Çapraz Kontrolü

Hesaplanan tehlikeli bölgelerin içine düşen tüm potansiyel ateşleme kaynakları (sıcak yüzeyler, statik zeminler, standart prizler) tespit edilerek risk matriksi çıkarılır.

04

Karekodlu PKD Raporu ve Aksiyon Planı

Eksikliklerin nasıl giderileceğini gösteren mühendislik çözüm önerileri (Organizasyonel ve Teknik önlemler) ile yasal geçerliliği olan, imza kaşeli Patlamadan Korunma Dokümanı işletmeye teslim edilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) hazırlamak zorunlu mu?

Evet. 6331 Sayılı İSG Kanunu'na bağlı 'Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik' gereği; yanıcı gaz, kimyasal buhar, tiner, doğalgaz veya toz (un, talaş, alüminyum) bulunan tüm işletmelerin PKD hazırlatması kanuni bir zorunluluktur.

PKD (Patlamadan Korunma Dokümanı) ne sıklıkla güncellenmelidir?

İşyerinde kullanılan kimyasallar, havalandırma sistemleri veya proses akışı değiştiğinde doküman anında güncellenmelidir. Herhangi bir değişiklik olmasa dahi, tesisin risk analizi yenileme periyotlarında (azami 2 ila 6 yılda bir) raporun ATEX mühendislerince revize edilmesi yasal mecburiyettir.

Zone haritası nedir, neden çıkarılır?

Zone (Bölge) haritası, patlayıcı atmosferin oluşma sıklığına ve süresine göre fabrikanın tehlike alanlarını belirler. Zone 0/20 sürekli tehlikeyi, Zone 1/21 ara sıra tehlikeyi, Zone 2/22 ise kaza anındaki tehlikeyi ifade eder. Ekipman yatırımları (Ex-Proof cihazlar) tamamen bu Zone sınırlarına göre seçilmek zorundadır.

Sıradan bir İSG firması PKD hazırlayabilir mi?

Hayır. PKD standart bir evrak işi değildir; TS EN 60079 serisi standartlarına hakimiyet, akışkanlar dinamiği, kimya ve termodinamik hesaplamalar gerektirir. Raporun, ATEX eğitimi almış yetkin mühendisler ve A Tipi bir Muayene Kuruluşu disiplininde hazırlanması, yasal merciler önündeki geçerliliği için kritik öneme sahiptir.

PRD Destek

PRD Test | Müşteri İlişkileri

Yanıt süresi: ~2 dakika
Merhabalar Hızlı teklif veya bilgi için buradayız.
1